PL_1_16 Papiery Wickedégo Inwentarz zespołu PL, 1/16 Opracowanie M. Józefowiczówna 2010 Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie Machine-readable finding aid derived from MS Word. Date of source: 2010 Opis w języku polskim Streszczenie Papiery Wickedégo. 1767-1786 Zespół nr 16 Rozmaici wystawcy. 0,3 mb (48 j. a.) ; poszyty i pliki luźne. niem., franc., holend., ang., wł., pol., łac. Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie
PL 00-263 WARSZAWA ul. Długa 7
Zespół zawiera spuściznę po Henryku Wolffie de Wickedé, szambelanie króla Stanisława Augusta, który przebywał w l. 1768–1786 w Hamburgu i Dolnej Saksonii, w charakterze rezydenta królewskiego z tytułem ministra-rezydenta JKMości. Dzieje aktotwórcy (Historia urzędu)

Heinrich Wolff (Henryk Wolff de) Wickedé pochodził z Westfalii, był dyplomatą pracującym dla króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Uchwałą senatu z 24 marca 1768 został mianowany rezydentem polskim - z tytułem „ministra-rezydenta JKMości (i Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej) w okręgu Dolnej Saksonii” - w Hamburgu, Lubece i Bremie. W latach 1768–1786 przebywał w Hamburgu i Dolnej Saksonii, w związku ze staraniami króla Stanisława Augusta o pożyczkę. Następnie, w latach 1787-1791 pracował na placówce w Amsterdamie.

Zespół zawiera spuściznę po Henryku Wolffie de Wickedé. Do zadań i obowiązków Wickedégo należał: wywiad polityczno-wojskowy, propaganda spraw króla i Rzeczypospolitej, zbieranie i przesyłanie w formie raportów do króla bądź dyrektora Gabinetu Królewskiego bieżących nowin politycznych oraz wszelkich wiadomości dotyczące rządu i handlu nie tylko z ziem niemieckich, ale krajów sąsiednich, ze szczególnym naciskiem na Holandię, jako jednego z największych ośrodków bankowych i finansowych Europy, a także przyczynianie się do rozwoju handlu, rzemiosła i rękodzielnictwa w Polsce.

Dzieje przechowywania

Materiały archiwalne Wickedégo znalazły się w spuściźnie po Stanisławie Auguście. Po śmierci króla odziedziczył je ks. Józef Poniatowski, następnie zaś przez koligacje rodzinne trafiły one w posiadanie Potockich z Jabłonny.

W latach 1949–1950 zostały wyodrębnione z ich archiwum, przeniesione do zasobu Oddziału I AGAD i tam uporządkowane. Jednostki o sygn. 6 i 14 przeniesiono w 1960 r. do Papierów Wickedégo z zespołu Archiwum Ghigiottiego.

Zawartość

Do zespołu należy korespondencja oraz miscellanea. Niektóre pisma mają charakter półprywatny, jednak zasadniczą część stanowią akta wytworzone w kancelarii rządowej posła: oryg. pism nadsyłanych do Wickedégo przez odpowiedni resort Gabinetu Dyplomatycznego lub przez inne placówki dyplomatyczne za granicą oraz minuty jego listów do władz zwierzchnich. Treść korespondencji oscyluje wokół trzech zagadnień: 1) spraw dyplomatycznych, wiadomości, doniesień i nowin politycznych i polityczno-wojskowych, mających niekiedy charakter wyraźnie wywiadowczy, dot. Europy, a zwłaszcza Niemiec płn. i Polski. Większość powstała w okresie konfederacji barskiej i pierwszego rozbioru, a Wickedé nadsyłał je do Gabinetu Królewskiego w formie listów — raportów zwykłych lub szyfrowanych. Są tu też instrukcje i polecenia władz polskich dla rezydenta, wiadomości i komunikaty do gazet zagranicznych o treści głównie politycznej, przesyłane Wickedému z Warszawy w celu informowania zagranicy o sprawach polskich, prostowania fałszywych lub złośliwych opinii o królu i Polsce w prasie zagranicznej itp.; 2) spraw gospodarczych związanych z misją i urzędem rezydenta, jako przedstawiciela Polski w centrum handlowym Niemiec północnych, pośredniczącego w organizowaniu nowych form życia gosp. na terenie Rzeczypospolitej; 3) spraw osobistych Wickedégo i innych osób.

Zespół podzielono na korespondencję i aneksy. Korespondencja została rozbita na trzy podgrupy: listy różnych osób do posła (sygn. 1-25); listy tegoż do różnych osób (sygn. 26-34); listy różnych osób do różnych osób (sygn. 35-37) oraz aneksy (sygn. 38-48). Pole tytuł zawiera także miejsce wystawienia listu.

Układ

W kolejności sygnatur.

 Hasła geograficzne Altona [Hamburg-Altona] 15 Amsterdam 3, 22 Berlin 12, 13, 25 Chocim 17 Gdańsk 10, 20 Genewa 32 Grodno 21 Haga 4, 9 Hamburg 1, 2, 6, 8-11, 14, 23, 26-29, 31-33, 43 Kamieniec 17 Konstantynopol 17 Kopenhaga 32 Królewiec 12 Livorno 32 Londyn 3, 4, 32 Lubeka 5, 27, 32 Petersburg 18, 19 Sztokholm 32, 37 Triest 17 Warszawa 8, 12, 17, 21, 25, 32, 35, 36 Wiedeń 16, 32 Hasła osobowe Ackermann Marie Magdalene Charlotte, niemiecka aktorka (+1775) 1 Bartsch J.(?) 2 Becú Jakub, działacz przemysłowy II-iej połowy XVIII w., współpracownik podskarbiego A. Tyzenhauza w manufakturach grodzieńskich 3 Borch Jan Józef Jędrzej, kanclerz wielki koronny 26 Burzyński Tadeusz, dyplomata, senator Rzeczpospolitej, delegowany do Holandii i Anglii w misji dyplomatycznej 4 Chaxt vel Chasot (?) 5 Deutsch C. A. 6 Dumpf, wybitny prawnik z Hamburga 7, 37 Ghigiotti Kajetan, ksiądz, sekretarz króla Stanisława Augusta 8, 28 Hecht, von, tajny radca 43 Hop d', baron (vel Hopp, Hoppe), minister holenderski w Hamburgu 9 Hussarzewski Aleksy, generalny komisarz Stanisława Augusta w Gdańsk. 10, 29 Ixel 11 Kaufmann Fryderyk Ludwik, sekretarz poselstwa polskiego w Berlinie 12 Kwilecki Franciszek, minister polski w Berlinie 13 Leisching P. A. 14 Łopaciński Wincenty (+ 1939), b. dyrektor Archiwum Oświecenia 46 Tarłowa, hrabina, kasztelanowa lubelska 45 Marsani, baron (?) vel Brosznowski, awanturniki i oszust 45 Merle N. 15 Młodziejowski Jędrzej, biskup, kanclerz wielki koronny 30 Ogiński Andrzej, referendrz litewski, poseł polski w Wiedniu 16, 31 Ogrodzki Jacek Hiacynt, dyrektor Gabinetu Królewskiego 17, 32 Reichel J. G. G. L. von 18 Rosenberg 19 Saldern de Charles, ambasador rosyjski w Warszawie 35 Skibski (vel Kibski, Hibski) M. 20 Tyzenhauz Antoni, podskarbi nadworny Wielkiego Księstwa Litewskiego 21 Valz Isaac 22 Vogelsang Karl Friedrich 23 Wickedé Jan Henryk, kapitan, kurier w służbie króla Stanisława Augusta (brat rezydenta) 36 Witte C. V. 37 Wroughton Thomas, poseł angielski w Warszawie 24, 34 Zabłocki Bernard, rezydent polski w Berlinie 25 Panin Nikita, hrabia, minister spraw zagranicznych Rosji 35 Informacje dla Użytkownika

Zespół nie jest zmikrofilmowany.

 Reprodukowanie

Prawa własności należą do Skarbu Państwa. Reprodukowanie jest możliwe po uzyskaniu zgody Archiwum Głównego Akt Dawnych. W tych sprawach należy kontaktować się z Kierownikiem oddziału informacji i udostępniania AGAD.

Jak cytować?

AGAD, Papiery Wickedégo.

Opracowanie

Opracowała M. Józefowiczówna

 Materiały Pokrewne

1. AGAD, Zbiór Popielów: sumariusz korespondencji Gabinetu Królewskiego z Wickedém z lat 1775–1786.

2. AGAD, Archiwum Ghigiottiego - 19 listów, wymiana korespondencji między Wickedém a Ghigiottim.

3. Biblioteka PAN w Krakowie, dział rkpsów - część korespondencji dyrektora Gabinetu Królewskiego Jacka Ogrodzkiego z Wickedém z lat 1770–1772.

 Inne inwentarze

Inwentarz książkowy ze wstępem, opracowała M. Józefowiczówna w 1971 r.

 Bibliografia

Badowska M., Papiery Wickedégo [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Informator o zasobie archiwalnym, opr. zb. pod red. D. Lewandowskiej, Warszawa 2008, s. 90-91.

Józefowiczówna M., Papiery H. W. Wickedégo w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Przewodnik po zespołach. I. Archiwa dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa 1975, t. 1, s. 350–351.

Libiszowska Z., Misja polska w Londynie w latach 1769-1795, Łódź 1966.

Namysłowski W., Rezydenci polscy w Hamburgu, Warszawa 1931

Woźniakowa M., Papiery rezydenta H. W. Wickedégo, [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Informator o zasobie, oprac. zbior. pod red. T. Zielińskiej, Warszawa 1992, s. 50–51.

 Zawartość Papiery Wickedégo 16.1. 1767-1786 0,3 mb (48 j. a.) 1 1774.06.28-1774.09.14 Ackermann Charlotte. Hamburg niem., franc. 49 listów (oryg.), s. 128 XIV A/22

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46 (Notatki W. Łopacińskiego).

 2 1772.10.14 Bartsch J. (?) Hamburg franc. 1 list (oryg.), s. 3 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46 (Notatki W. Łopacińskiego).

 3 1773.06.29-1774.08.09 Becú Jakub, działacz przemysłowy II-iej połowy XVIII w., współpracownik podskarbiego A. Tyzenhauza w manufakturach grodzieńskich. Amsterdam, Londyn franc. 9 listów (oryg.), s. 23 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46 (Notatki W. Łopacińskiego).

 4 1769.12.07-1770.10.02 Burzyński Tadeusz, dyplomata, senator Rzeczpospolitej, delegowany do Holandii i Anglii w misji dyplomatycznej. Haga, Londyn franc. 6 listów (oryg.), s. 11 XIV A/9

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46 (Notatki W. Łopacińskiego).

 5 1772.08.06 Chaxt vel Chasot (?). Lubeka franc. 1 list (oryg.), s. 2 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46 (Notatki W. Łopacińskiego).

 6 1776.04.16 Deutsch C. A. Hamburg niem. 1 list (oryg.), s. 3

Przeniesiony z "Archiwum Ghigiottiego" w dniu 1960.08.24.

 7 1771 i [b. d.] Dumpf, wybitny prawnik z Hamburga. niem., franc. 8 pism (komunikaty polityczne), s. 17

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 8 1768, 1769 i b.d. Ghigiotti Kajetan, ksiądz, sekretarz króla St. Augusta. Warszawa, Hamburg franc., wł. 6 listów (oryginały i kopie), s. 10 XIV A/10, XIV A/5

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46. (w tym kopie listu K. Ghigiottiego do Lütyens François Nicolas - jako załącznik)

 9 1770.05.19-1770.07.27 Hop d', baron (vel Hopp, Hoppe), minister holenderski w Hamburgu. Haga, Hamburg franc. 3 listy (oryg.), s. 5 XIV A-16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 10 1768-1773 i [b. d.] Hussarzewski Aleksy, generalny komisarz Stanisława Augusta w Gdańsku. Gdańsk, Hamburg niem., franc. 13 listów (oryg.), i 7 załączników + 1 koperta, s. 48 XIV A/11

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 11 1769.05.16 Ixel. Hamburg franc. 1 list (oryg.), s. 1 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 12 1772.05.26-1772.10.27 Kaufmann Fryderyk Ludwik, sekretarz poselstwa polskiego w Berlinie. Berlin, Królewiec, Warszawa niem., franc. 23 listy (oryg.) oraz 4 załączniki w dawnej papierowej obwolucie, s. 57 XIV A/19

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 13 1772.04.04-1772.05.26 Kwilecki Franciszek, minister polski w Berlinie. Berlin franc. 3 listy (oryg.), w dawnej papierowej obwolucie, s. 7 XIV A/19

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 14 1773.08.27-1776.09.23 Leisching P. A. Hamburg niem. 3 pisma oraz 1 koperta, s. 6

Przeniesione z "Archiwum Ghigiottiego" dnia 1960.08.24.

 15 1772.10.23 Merle N. Altona franc. 1 list (oryg.), s. 3 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 16 1772.05.30-1772.10.03 Ogiński A., ref. lit., poseł polski w Wiedniu. Wiedeń franc. 4 listy (oryg.) oraz jeden załącznik (druk), s. 14 XIV A/19

Jednostka zawiera "Supplement a la Gazette de Vienne" 1772.09.22 (załącznik drukowany). Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 17 1768-1773 i b.d. Ogrodzki Jacek Hiacynt. Warszawa, Chocim, Triest, Konstantynopol, Kamieniec niem., franc., szyfry 112 listów (oryginały, kopie, duplikaty), s. 247

Pliki: I, II, III, IV

 18 1774.09.03 Reichel J. G. G. L. von … Petersburg niem. 1 list (oryg.), s. 7 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46. Masonica.

 19 1774.09.25 Rosenberg. Petersburg franc. 1 list (oryg.), s. 4 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46. Masonica.

 20 1771.12.21 Skibski (vel Kibski, Hibski) M. Gdańsk franc. 1 list (oryg.), s. 3 XIV A/21

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 21 1771.10.21-1773.11.17 Tyzenhauz Antoni, podskarbi nadworny Wielkiego Księstwa Litewskiego. Grodno, Warszawa niem. 3 listy (oryg.), s. 8 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 22 1773.09.25 Valz Isaac. Amsterdam franc. 1 list (oryg.), s. 2 XIV A/18

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 23 1773.08.14 Vogelsang Karl Friedrich. Hamburg niem. 1 list (oryg.), s. 4 XIV A/16

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 24 1771.06.22 Wroughton Thomas, poseł angielski w Warszawie. franc. 1 list (oryg.), pieczątki sygnetowe, s. 11 XIV A/19

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 25 1773.05.15-1773.09.18 Zabłocki Bernard, rezydent polski w Berlinie. Berlin, Warszawa franc. 3 listy (oryg.), 2 załączniki, s. 11 XIV A/19

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 26 1769 Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do Borcha Jana Józefa Jędrzeja, kanclerza wielkiego koronnego. Hamburg franc. 1 list (minuta), s. 1 XIV A/12

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 27 1768.08.16-1769.06.26 Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do burmistrzów Hamburga. Hamburg, Lubeka niem., franc. 3 listy (oryginał, duplikat i minuta), s. 5 XIV A/15

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 28 1769.02.28 Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do Ghigiottiego Kajetana. Hamburg franc. 1 list (minuta), s. 2 XIV A/5

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 29 1769.05.09 Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do Hussarzewskiego Aleksego. Hamburg franc. 1 list (minuta), s. 3

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 30 [1768] Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do Młodziejowskiego Jędrzeja, biskupa, kanclerza wielkiego koronnego. franc. 4 listy (minuty), s. 7 XIV A/1, XIV A/13

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46. Pisma uszkodzone przez pleśń.

Nie udostępnia się

 31 1772.06.16-1772.09.02 Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do Ogińskiego Andrzeja. Hamburg franc. 7 listów (minuty) oraz 1 załącznik, s. 16 XIV A/19

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 32 1768-1772 Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do Ogrodzkiego Jacka Hiacynta. Hamburg, Sztokholm, Lubeka, Londyn, Livorno, Genewa, Warszawa, Kopenhaga, Wiedeń niem., franc., szyfry 170 listów (minuty), 63 załączniki, s. 397

Pliki: I, II, III, IV, V, VI. Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46. Uszkodzone przez pleśń.

Nie udostępnia się

 33 1767.11.30-1771.11.25 i [b. d.] Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do króla Stanisława Augusta. Hamburg niem., franc. 14 listów (minuty), 1 pro memoria, s. 34 XIV A/1

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 34 1767-1771 i [b. d.] Listy (i minuty listów) H. W. Wickedégo do Thomasa Wroughtona. franc. 30 listów (minuty). Streszczenia i w pełnym wypisie, s. 44

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 35 1771.04.04/15 Saldern de Charles, ambasador rosyjski w Warszawie do hrabiego Panina. Warszawa franc. 1 list (kopia), s. 11 XIV A/18 36 1783-1786 i [b. d.] Wickedé Jan Henryk, kapitan, kurier w służbie króla Stanisława Augusta (brat rezydenta) do Stanisława Augusta. Warszawa niem., franc. 1 list (ekscerpt), rachunki, wykazy długów itp. - łącznie sztuk 9, s. 15 XIV A/23

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 37 1771.07.23-1772.12.29 Witte C. V. do Dumpfa (wybitnego prawnika w Hamburgu). Sztokholm franc., łac. 68 listów - raportów (oryg.). s. 183 XIV A/20

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 38 [b. d.] Memoriały, okólniki, noty "uwagi", dotyczące króla Stanisława Augusta oraz Rzeczpospolitej. franc. 4 pisma, s. 20 XIV A/17

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 39 1767, 1771 i [b. d.] Miscellanea dotyczące: a) konfederacji słuckiej, b) konfederacji barskiej. niem., franc., łac. 4 pisma, s. 18 XIV A/17

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 40 1776 Materiały dotyczące sejmu 1776 roku. franc. 6 pism, k. 29, s. 46 XIV A/17

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 41 1768, 1769, 1771, 1772 i [b. d.] Materiały dotyczące spraw szwedzkich. niem., franc., holend., ang., wł. 57 kart, s. 98 XIV A/17

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 42 1770, 1778, 1779 i [b. d.] Materiały dotyczące spraw francusko-angielskich. niem., franc. 4 pisma, s. 15 XIV A/17

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 43 1768, 1768.03.28 Materiały dotyczące spraw gospodarczych i finansowych: a) inwentarz sprzętu menniczego na zamku Retwisch; b) akcja wartości 500 talarów, wystawiona przez Kompanię Fabryki Fajansów w Kilonii na rzecz tajnego radcy von Hechta; c) memoriał Boigouttier'a w sprawie obróbki lnu i konopi. Hamburg niem., franc. 2 pisma XIV A/17

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 44 1772-1775 i [b. d.] Rachunki rezydenta H. W. Wickedégo z lat 1772-1775 i [b. d.] niem., franc. 16 pism, s. 30 XIV A/18

Zob. "Papiery Wickedégo", sygn. 46.

 45 1772, 1773 i [b. d.] Materiały do sprawy hr. Tarłowej, kasztelanowej lubelskiej z baronem Marsani (?) vel Brosznowskym, awanturnikiem i oszustem. niem., franc. 27 pism oraz 1 koperta i połówka osiemnastowiecznej obwolutki, s. 46 XIV A/18

W pliku notatka objaśniająca P. Bańkowskiego.

 46 XX w. Notatki Wincentego Łopacińskiego, b. dyrektora Archiwum Oświecenia, sporządzone przez niego przy porządkowaniu Zbiorów Jabłonny. pol. 33 sztuki, s. 34 47 1733 [Le]bens-Lauff und [Pers]onalien des weiland [hochwür]digen wie auch Hoch-Wohlgebohrnen Herrn Herrn Johann von Wickedé Erb-Herr auf grossen Steinrade, Thum-Dechant des hohen immediat-Stiffts zu Lübeck wie auch Staats-Rath Ihro Königl. Majestät zu Dännemarck, Norwegen etc., etc. niem. 1 broszura, drukowana, k. 22, s. 43 48 XVIII w. Fragmenty osiemnastowiecznych obwolut. 3 sztuki, s. 3